و خداوند با مؤمنان راستين و مطيع فرمان او و پيامبرش مىباشد . از آنجا كه مخصوصا آيات آينده نيز مسلمانان را در پاره اى از مخالفتها مورد ملامت قرار مىدهد و در آيات گذشته نيز همين معنا را خوانديم و نيز از آنجا كه پيوند ميان اين آيات يك پيوند معنوى آشكار است ، تفسير دوم قوىتر به نظر مىرسد . [ سوره الأنفال ‹ 8 › : آيات 20 تا 23 ] يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّه وَرَسُولَه وَلا تَوَلَّوْا عَنْه وَأَنْتُمْ تَسْمَعُونَ ‹ 20 › وَلا تَكُونُوا كَالَّذِينَ قالُوا سَمِعْنا وَهُمْ لا يَسْمَعُونَ ‹ 21 › إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّه الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ ‹ 22 › وَلَوْ عَلِمَ اللَّه فِيهِمْ خَيْراً لأَسْمَعَهُمْ وَلَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوْا وَهُمْ مُعْرِضُونَ ‹ 23 › ترجمه : 20 - اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد اطاعت خدا و پيامبرش را كنيد و سرپيچى ننمائيد در حالى كه سخنان او را مىشنويد . 21 - و همانند كسانى نباشيد كه مىگفتند : شنيديم ولى در حقيقت نمىشنيدند . 22 - بدترين جنبندگان نزد خدا افراد كر و لالى هستند كه انديشه نمىكنند . 23 - و اگر خداوند خيرى در آنها مىدانست ( حرف حق را ) به گوش آنها مىرسانيد ولى ( با اين حالى كه دارند ) اگر حق را به گوش آنها برساند سرپيچى كرده و روگردان مىشوند . تفسير : شنوندگان ناشنوا ! اين آيات تعقيب بحثهاى گذشته در زمينه دعوت مسلمانان به اطاعت كامل